Μετά από μια διάγνωση, πολλοί άνθρωποι αναζητούν αμέσως ένα ποσοστό. Είναι απολύτως κατανοητό: ένας αριθμός μοιάζει με κάτι σταθερό σε μια στιγμή γεμάτη αβεβαιότητα. Τα ποσοστά επιβίωσης όμως είναι μέσοι όροι μεγάλων πληθυσμών και χρειάζονται προσεκτική ανάγνωση. Παρακάτω εξηγούμε τι μετρούν, τι δείχνουν τα διαθέσιμα στοιχεία ανά στάδιο και, κυρίως, τι δεν μπορούν να πουν για έναν συγκεκριμένο άνθρωπο.
Τι σημαίνει «πενταετής επιβίωση»
Η πενταετής επιβίωση δείχνει πόσοι άνθρωποι από μια ομάδα με την ίδια διάγνωση ζουν πέντε χρόνια ή περισσότερο μετά από αυτήν. Το Cancer Research UK ξεκαθαρίζει ότι οι όροι «επιβίωση 1 έτους» και «επιβίωση 5 ετών» δεν σημαίνουν ότι κάποιος θα ζήσει μόνο ένα ή πέντε χρόνια. Είναι απλώς τα χρονικά σημεία στα οποία γίνεται η μέτρηση.
Οι οργανισμοί χρησιμοποιούν ελαφρώς διαφορετικούς δείκτες. Η American Cancer Society αναφέρει τη σχετική επιβίωση, που συγκρίνει ανθρώπους με τον ίδιο τύπο και στάδιο καρκίνου με τον γενικό πληθυσμό. Το Cancer Research UK χρησιμοποιεί την καθαρή επιβίωση, μια εκτίμηση που λαμβάνει υπόψη ότι κάποιοι άνθρωποι θα πέθαιναν από άλλες αιτίες. Γι’ αυτό οι αριθμοί δύο πηγών δεν συγκρίνονται πάντα ευθέως.
Τι δείχνουν τα στοιχεία για τα στάδια 1, 2 και 3
Σύμφωνα με το Cancer Research UK, για γυναίκες που διαγνώστηκαν στην Αγγλία την περίοδο 2018-2022:
- στο στάδιο 1, σχεδόν το 100% ζει πέντε χρόνια ή περισσότερο μετά τη διάγνωση,
- στο στάδιο 2, περίπου 90 στις 100 γυναίκες,
- στο στάδιο 3, περίπου 75 στις 100 γυναίκες,
- στο στάδιο 4, περισσότερες από 30 στις 100 γυναίκες.
Για το στάδιο 4, η ίδια πηγή σημειώνει ότι η θεραπεία δεν μπορεί να θεραπεύσει οριστικά τη νόσο, μπορεί όμως να την ελέγχει για χρόνια.
Γιατί οι αμερικανικοί αριθμοί φαίνονται διαφορετικοί
Η American Cancer Society βασίζεται στη βάση δεδομένων SEER, η οποία δεν ομαδοποιεί με στάδια 1 έως 4 αλλά με τρεις κατηγορίες εξάπλωσης. Για διαγνώσεις της περιόδου 2015-2021, η πενταετής σχετική επιβίωση είναι:
- εντοπισμένη νόσος (χωρίς ένδειξη εξάπλωσης εκτός μαστού): πάνω από 99%,
- περιοχική νόσος (εξάπλωση σε γειτονικές δομές ή λεμφαδένες): 87%,
- απομακρυσμένη νόσος (εξάπλωση σε μακρινά όργανα, όπως πνεύμονες, ήπαρ ή οστά): 32%,
- όλα τα στάδια μαζί: 92%.
Οι κατηγορίες αυτές δεν αντιστοιχούν μία προς μία στα στάδια 1, 2 και 3. Όποιος διαβάζει δύο διαφορετικούς πίνακες καλό είναι να ελέγχει πρώτα ποιο σύστημα ταξινόμησης χρησιμοποιεί ο καθένας.
Τι σημαίνει στην πράξη το στάδιο 3
Το Cancer Research UK περιγράφει το στάδιο 3 ως καρκίνο που έχει εξαπλωθεί από τον μαστό στους κοντινούς λεμφαδένες, στο δέρμα του μαστού ή στο θωρακικό τοίχωμα, και το ονομάζει επίσης τοπικά προχωρημένο καρκίνο του μαστού. Χωρίζεται σε 3Α, 3Β και 3C, ανάλογα με το μέγεθος του όγκου και τον αριθμό και τη θέση των λεμφαδένων που έχουν προσβληθεί. Η σταδιοποίηση στηρίζεται στο σύστημα TNM: T για τον όγκο, N για τους λεμφαδένες και M για τις μεταστάσεις.
Το ίδιο στάδιο, λοιπόν, καλύπτει αρκετά διαφορετικές καταστάσεις. Για τις νεότερες γυναίκες, όπου η νόσος είναι σπανιότερη και μπαίνουν επιπλέον ζητήματα όπως η διατήρηση της γονιμότητας, αναλυτικό κείμενο για την επιβίωση στον καρκίνο του μαστού ανά στάδιο και την ποιότητα ζωής υπάρχει στο xeirourgos-mastou.gr.
Τι δεν λένε τα ποσοστά για έναν συγκεκριμένο άνθρωπο
Και οι δύο οργανισμοί επιμένουν στους ίδιους περιορισμούς:
- Οι αριθμοί αφορούν το στάδιο κατά την αρχική διάγνωση. Δεν ισχύουν με τον ίδιο τρόπο αν η νόσος εξελιχθεί αργότερα.
- Δεν λαμβάνουν υπόψη ατομικούς παράγοντες, όπως η ηλικία, η γενική υγεία, η ανταπόκριση στη θεραπεία, ο βαθμός κακοήθειας του όγκου και η κατάσταση των ορμονικών υποδοχέων και του HER2.
- Οι θεραπείες βελτιώνονται με τον χρόνο, ενώ τα στατιστικά στηρίζονται σε ανθρώπους που διαγνώστηκαν τουλάχιστον πέντε χρόνια νωρίτερα.
- Για ορισμένες μορφές, όπως ο τριπλά αρνητικός και ο φλεγμονώδης καρκίνος του μαστού, ισχύουν διαφορετικά ποσοστά.
Το Cancer Research UK το διατυπώνει απλά: τα στατιστικά δεν λαμβάνουν υπόψη όλους αυτούς τους παράγοντες και δεν μπορούν να περιγράψουν τη δική σας περίπτωση. Ως παράγοντες που επηρεάζουν την επιβίωση αναφέρει το στάδιο, τον βαθμό κακοήθειας, τον τύπο του καρκίνου και την κατάσταση των υποδοχέων.
Από τι εξαρτάται το θεραπευτικό πλάνο
Το National Cancer Institute σημειώνει ότι το στάδιο είναι σημαντικός παράγοντας για το ποια θεραπεία μπορεί να ταιριάζει καλύτερα. Διακρίνει τις τοπικές θεραπείες, δηλαδή τη χειρουργική επέμβαση και την ακτινοθεραπεία, από τις συστηματικές, δηλαδή τη χημειοθεραπεία, την ορμονοθεραπεία, την ανοσοθεραπεία και τις στοχευμένες θεραπείες, που φτάνουν σε καρκινικά κύτταρα σε όλο το σώμα.
Για το στάδιο 3, το Cancer Research UK αναφέρει ότι οι γιατροί συνεκτιμούν τον τύπο των καρκινικών κυττάρων, την ύπαρξη υποδοχέων, τον βαθμό κακοήθειας, το αν η γυναίκα έχει περάσει την εμμηνόπαυση και τα υπόλοιπα προβλήματα υγείας της. Ο συνδυασμός και η σειρά των θεραπειών αποφασίζονται εξατομικευμένα.
Πώς να μιλήσετε για την πρόγνωση με τον γιατρό σας
Αν θέλετε να συζητήσετε αριθμούς, μπορεί να σας βοηθήσει να ρωτήσετε ποιο ακριβώς είναι το στάδιο και ο βαθμός κακοήθειας, ποια είναι η κατάσταση των υποδοχέων, σε ποιον πληθυσμό και σε ποια χρονιά βασίζεται ένα ποσοστό που διαβάσατε, και πώς αλλάζει η εικόνα με τις θεραπείες που προτείνονται σήμερα. Είναι εξίσου θεμιτό να μη θέλετε να ακούσετε ποσοστά. Κάθε άνθρωπος διαχειρίζεται διαφορετικά αυτή την πληροφορία.
Τα στατιστικά περιγράφουν ομάδες και όχι πρόσωπα. Την πιο ουσιαστική εικόνα για τη δική σας περίπτωση μπορεί να τη δώσει μόνο η ιατρική ομάδα που γνωρίζει όλα τα στοιχεία σας. Το κείμενο αυτό είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά την ιατρική συμβουλή.
Πηγές
- Cancer Research UK, Survival for breast cancer. https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/breast-cancer/survival
- Cancer Research UK, Stage 3 breast cancer. https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/breast-cancer/stages-grades/stage-3
- American Cancer Society, Survival Rates for Breast Cancer. https://www.cancer.org/cancer/types/breast-cancer/understanding-a-breast-cancer-diagnosis/breast-cancer-survival-rates.html
- National Cancer Institute, Breast Cancer Treatment. https://www.cancer.gov/types/breast/patient/breast-treatment-pdq
Σχετικοί οδηγοί
Ρινορραγία που δεν σταματά: τι κάνετε και πότε θέλει γιατρόΗ μύτη που ματώνει ξαφνικά, ειδικά αργά το βράδυ, τρομάζει περισσότερο από όσο συνήθως αξίζει. Στις...
Γιατρός στο σπίτι ή 166: πώς ξεχωρίζετε τι χρειάζεστεΌταν κάποιος στο σπίτι αρρωσταίνει ξαφνικά, η πρώτη ερώτηση είναι σχεδόν πάντα η ίδια: φτάνει ένας...
Χονδροπάθεια γόνατος: πότε ο πόνος θέλει έλεγχοΟ πόνος στο γόνατο όταν ανεβαίνεις σκάλες ή όταν σηκώνεσαι μετά από πολλή ώρα καθιστός σπάνια...Βρήκατε κάτι λάθος;
Αν κάποιο στοιχείο εδώ έχει αλλάξει ή είναι ανακριβές, η διόρθωση αξίζει περισσότερο από το αρχικό κείμενο.
Στείλτε μας διόρθωση