Ένα πόδι που πονάει και πρήζεται είναι από τα πιο συχνά παράπονα στην καθημερινή πράξη. Τις περισσότερες φορές πίσω από το σύμπτωμα βρίσκεται κάτι αθώο, μια κούραση, μια θλάση ή πολλές ώρες ορθοστασίας. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις όπου η ίδια εικόνα οφείλεται σε θρόμβο μέσα σε εν τω βάθει φλέβα, και τότε ο χρόνος μετράει. Παρακάτω συγκεντρώνουμε όσα αναφέρουν επίσημες πηγές για το πότε ένα πρησμένο πόδι θέλει άμεσο έλεγχο και πότε πρόκειται για χρόνιο φλεβικό πρόβλημα.
Τι είναι η εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση
Η εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση, γνωστή διεθνώς ως DVT, είναι ο σχηματισμός θρόμβου σε μια εν τω βάθει φλέβα, συνήθως της γάμπας ή του μηρού. Σύμφωνα με το NHS, ο θρόμβος μπορεί να αποκολληθεί και να φτάσει στους πνεύμονες, προκαλώντας πνευμονική εμβολή που μπορεί να αποβεί μοιραία. Η Mayo Clinic προσθέτει ένα στοιχείο που συχνά παραβλέπεται: η εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση μπορεί να εμφανιστεί και χωρίς εμφανή συμπτώματα.
Τα σημάδια που ξεχωρίζουν
Το NHS περιγράφει ως τυπικά σημεία τον σφύζοντα πόνο στο ένα πόδι, συνήθως στη γάμπα ή στον μηρό, το πρήξιμο του ενός ποδιού, το κόκκινο, μπλε ή σκουρόχρωμο δέρμα γύρω από την περιοχή που πονάει και τις διογκωμένες φλέβες. Το ότι αφορά συνήθως ένα μόνο πόδι είναι το στοιχείο που βοηθάει περισσότερο στη διάκριση από τα συνηθισμένα οιδήματα της κούρασης. Η Mayo Clinic αναφέρει επιπλέον κράμπες ή ευαισθησία που ξεκινούν από τη γάμπα και αίσθημα θερμότητας στο πάσχον σκέλος.
Και οι δύο πηγές είναι κατηγορηματικές για το πότε χρειάζεται επείγουσα βοήθεια. Αν στα παραπάνω προστεθεί αιφνίδια δύσπνοια, πόνος στο στήθος που επιδεινώνεται με την αναπνοή ή τον βήχα, ζάλη, λιποθυμία, ταχυπαλμία ή αιμόπτυση, χρειάζεται άμεση μετάβαση σε επείγοντα. Για το πώς τεκμηριώνεται και αντιμετωπίζεται η θρόμβωση στο πόδι, ο αναπληρωτής καθηγητής αγγειοχειρουργικής Θεοδόσιος Μπίσδας, με ιατρεία στο Μαρούσι και στη Γλυφάδα, παρουσιάζει αναλυτικά τα διαγνωστικά βήματα και τις θεραπευτικές επιλογές.
Όταν το πρόβλημα είναι χρόνιο και όχι οξύ
Αρκετοί ασθενείς που ανησυχούν για θρόμβο έχουν στην πραγματικότητα χρόνια φλεβική νόσο. Το NHS περιγράφει τους κιρσούς ως διογκωμένες, ελικοειδείς φλέβες κάτω από το δέρμα, συνήθως στα πόδια, που συνοδεύονται από πόνο, άλγος ή αίσθημα βάρους και επιδεινώνονται μετά από πολλή ώρα ορθοστασίας. Η διαφορά με τη θρόμβωση βρίσκεται στον χρόνο: τα χρόνια συμπτώματα εγκαθίστανται σταδιακά και ακολουθούν τη μέρα, ενώ η θρόμβωση εμφανίζεται πιο απότομα και σε ένα σκέλος. Πληροφορίες για τα στάδια και τις θεραπείες όταν υπάρχει φλεβική ανεπάρκεια βοηθούν να καταλάβει κανείς πότε αρκούν τα συντηρητικά μέτρα και πότε συζητιέται επέμβαση.
Ποιοι έχουν αυξημένο κίνδυνο
- Ηλικία άνω των 60 ετών, σύμφωνα και με τις δύο πηγές.
- Υπερβολικό βάρος ή παχυσαρκία και κάπνισμα.
- Προηγούμενο επεισόδιο θρόμβωσης ή θρομβοφιλία, καθώς και οικογενειακό ιστορικό διαταραχών πήξης.
- Καρκίνος, καρδιακή ανεπάρκεια, φλεγμονώδης νόσος του εντέρου και κιρσοί.
- Εγκυμοσύνη, αντισυλληπτικό χάπι ή ορμονική θεραπεία υποκατάστασης.
- Νοσηλεία, χειρουργείο, κατάκλιση πάνω από τρεις ημέρες, ταξίδια τεσσάρων ωρών ή περισσότερο και αφυδάτωση.
Για τους κιρσούς, το NHS αναφέρει ξεχωριστά ότι ο κίνδυνος αυξάνεται στις γυναίκες, με την ηλικία, με το αυξημένο βάρος, στην εγκυμοσύνη, με οικογενειακό ιστορικό και με παρατεταμένη ορθοστασία ή καθιστική εργασία.
Πώς γίνεται η διάγνωση
Όταν υπάρχει υποψία εν τω βάθει φλεβοθρόμβωσης, το NHS αναφέρει ότι ο ασθενής πρέπει να παραπεμφθεί σε νοσοκομείο μέσα σε 24 ώρες για υπερηχογραφικό έλεγχο, που δείχνει αν η ροή του αίματος μέσα στις φλέβες είναι ελεύθερη. Στη χρόνια φλεβική νόσο, οι κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Αγγειοχειρουργικής του 2022 ορίζουν το έγχρωμο υπερηχογράφημα duplex ως την πρώτη διαγνωστική εξέταση επιλογής και συνιστούν τη χρήση της ταξινόμησης CEAP για την καταγραφή της βαρύτητας.
Τι περιλαμβάνει η αντιμετώπιση
Για την εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση, το NHS αναφέρει αντιπηκτική αγωγή με φάρμακα που αραιώνουν το αίμα, συνήθως για τουλάχιστον τρεις μήνες, ενώ στην εγκυμοσύνη η αγωγή δίνεται σε ενέσιμη μορφή και συνεχίζεται για έξι εβδομάδες μετά τον τοκετό. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις υπάρχουν και ενδαγγειακές τεχνικές αφαίρεσης του θρόμβου. Στη χρόνια φλεβική νόσο, οι επιλογές που περιγράφει το NHS περιλαμβάνουν κάλτσες διαβαθμισμένης συμπίεσης, ενδοαυλική θερμική απολίνωση, αφρώδη σκληροθεραπεία και χειρουργική αφαίρεση. Ποια από αυτές ταιριάζει σε κάθε περίπτωση κρίνεται μόνο μετά από εξέταση και υπερηχογραφική μελέτη.
Τι μπορείτε να κάνετε στην καθημερινότητα
- Κινήστε τακτικά τα πόδια και αποφύγετε να τα κρατάτε σταυρωμένα για ώρα, όπως συνιστά η Mayo Clinic.
- Σε μεγάλα ταξίδια, κάντε διαλείμματα με περπάτημα και φροντίστε για επαρκή ενυδάτωση.
- Διατηρήστε υγιές βάρος και στοχεύστε σε τριάντα λεπτά μέτριας σωματικής δραστηριότητας τις περισσότερες ημέρες.
- Ανεβάστε τα πόδια όταν ξεκουράζεστε, ειδικά αν η εργασία σας απαιτεί πολλή ορθοστασία.
- Διακόψτε το κάπνισμα, παράγοντα που αναφέρεται και για τις δύο καταστάσεις.
Πότε δεν περιμένουμε άλλο
Το NHS συνιστά επείγον ραντεβού ή τηλεφωνική επικοινωνία με υπηρεσία υγείας όταν υπάρχει υποψία εν τω βάθει φλεβοθρόμβωσης, και άμεση μετάβαση στα επείγοντα αν συνυπάρχουν αναπνευστικά συμπτώματα ή πόνος στο στήθος. Για τους κιρσούς, συνιστά να ζητήσει κανείς ιατρική γνώμη όταν υπάρχει πόνος, κνησμός ή πρήξιμο, καθώς και όταν μια πληγή στο πόδι δεν έχει επουλωθεί μετά από δύο εβδομάδες. Η αυτοδιάγνωση από το διαδίκτυο δεν αντικαθιστά την κλινική εξέταση και το υπερηχογράφημα, που είναι και τα δύο απλά και γρήγορα βήματα.
Πηγές
- NHS, Deep vein thrombosis (DVT). https://www.nhs.uk/conditions/deep-vein-thrombosis-dvt/
- Mayo Clinic, Deep vein thrombosis (DVT) – Symptoms and causes. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/deep-vein-thrombosis/symptoms-causes/syc-20352557
- NHS, Varicose veins. https://www.nhs.uk/conditions/varicose-veins/
- European Society for Vascular Surgery, 2022 Clinical Practice Guidelines on the Management of Chronic Venous Disease of the Lower Limbs. https://www.ejves.com/article/S1078-5884(21)00979-5/fulltext
Σχετικοί οδηγοί
Χονδροπάθεια γόνατος: πότε ο πόνος θέλει έλεγχοΟ πόνος στο γόνατο όταν ανεβαίνεις σκάλες ή όταν σηκώνεσαι μετά από πολλή ώρα καθιστός σπάνια...
Κύφωση: πότε η καμπύλη της πλάτης θέλει έλεγχοΗ καμπύλη στο πάνω μέρος της πλάτης δεν είναι από μόνη της πρόβλημα. Κάθε σπονδυλική στήλη...
Ιδέες για Πρωινό Χωρίς Υδατάνθρακες από Διατροφολόγο Κοντά ΜουΤο πρωινό χωρίς υδατάνθρακες έχει γίνει δημοφιλές, είτε για τον έλεγχο του βάρους είτε για πιο...Βρήκατε κάτι λάθος;
Αν κάποιο στοιχείο εδώ έχει αλλάξει ή είναι ανακριβές, η διόρθωση αξίζει περισσότερο από το αρχικό κείμενο.
Στείλτε μας διόρθωση