Καθαρισμός οικοπέδων: δήλωση, προθεσμίες και σωστή σειρά εργασιών

Κάθε άνοιξη οι δήμοι και η Πολιτική Προστασία υπενθυμίζουν ότι τα οικόπεδα πρέπει να καθαριστούν πριν από το καλοκαίρι. Πολλοί ιδιοκτήτες όμως μαθαίνουν τις λεπτομέρειες την τελευταία εβδομάδα, όταν η ξερή βλάστηση έχει ήδη ψηλώσει και τα συνεργεία έχουν γεμίσει. Παρακάτω συγκεντρώνουμε τι ισχύει σήμερα, με βάση τις επίσημες οδηγίες του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, και πώς οργανώνεται η δουλειά ώστε να γίνει μία φορά και σωστά.

Ποιοι έχουν υποχρέωση και για ποιες εκτάσεις

Η υποχρέωση δεν αφορά μόνο τους ιδιοκτήτες. Σύμφωνα με τις συχνές ερωτήσεις του Υπουργείου, καλύπτει επίσης νομείς, επικαρπωτές, μισθωτές και υπομισθωτές, καθώς και νομικά πρόσωπα και φορείς του Δημοσίου. Οι εκτάσεις που εμπίπτουν είναι:

• οικόπεδα μέσα σε εγκεκριμένα σχέδια πόλης,
• οικόπεδα μέσα στα όρια οικισμών χωρίς εγκεκριμένο σχέδιο,
• εκτάσεις σε απόσταση έως 100 μέτρων από τις παραπάνω περιοχές, εφόσον δεν διέπονται από τη δασική νομοθεσία,
• γήπεδα εκτός σχεδίου στα οποία υπάρχει κτίσμα.

Εξαιρούνται, μεταξύ άλλων, εκτάσεις που καλλιεργούνται (και όσες βρίσκονται σε αγρανάπαυση), βοσκότοποι, συντηρημένοι κήποι και φυτεμένες επιφάνειες, καθώς και χώροι που αποδεδειγμένα δεν είναι προσβάσιμοι.

Προθεσμίες και ηλεκτρονική δήλωση

Ο καθαρισμός γίνεται από την 1η Απριλίου έως τις 15 Ιουνίου κάθε χρόνου, και το οικόπεδο πρέπει να διατηρείται καθαρό ως το τέλος της αντιπυρικής περιόδου, στις 31 Οκτωβρίου. Μετά τον καθαρισμό υποβάλλεται υπεύθυνη δήλωση έως τις 15 Ιουνίου στην πλατφόρμα akatharista.apps.gov.gr. Η δήλωση γίνεται κάθε χρόνο, όχι μία φορά για πάντα.

Η ηλεκτρονική υποβολή είναι ο κανόνας. Έντυπη υποβολή σε ΚΕΠ ή στην Πυροσβεστική προβλέπεται μόνο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως για άτομα άνω των 67 ετών, για άτομα με πιστοποιημένη αναπηρία ή όταν η πλατφόρμα δεν λειτουργεί. Μετά την ηλεκτρονική δήλωση δεν χρειάζεται να καταθέσετε κάτι ξεχωριστά στον δήμο ή στην Πυροσβεστική.

Τι σημαίνει «καθαρό» οικόπεδο

Το κούρεμα των χόρτων από μόνο του δεν αρκεί. Οι επίσημες οδηγίες περιγράφουν ως καθαρισμό τις εξής εργασίες:

• κοπή και απομάκρυνση νεκρών ή σπασμένων δέντρων και κλαδιών, μαζί με όσα κλαδιά ακουμπούν σε κτίριο,
• απομάκρυνση ξερής φυτικής ύλης από το έδαφος: ξερά χόρτα, καλάμια, πευκοβελόνες, πεσμένα φύλλα,
• ανύψωση της κόμης των δέντρων, σε ύψος που εξαρτάται από την ηλικία και το είδος τους,
• αραίωση των θάμνων, ώστε να διακόπτεται η οριζόντια συνέχεια της καύσιμης ύλης,
• απομάκρυνση εγκαταλελειμμένων απορριμμάτων και εύφλεκτων ή εκρηκτικών υλικών, όπως δοχεία βενζίνης, φιάλες υγραερίου, λιπάσματα νιτρικής αμμωνίας και ελαστικά.

Τα υλικά που προκύπτουν δεν μένουν σε σωρούς στη γωνία του οικοπέδου. Ο υπόχρεος τα συλλέγει και τα μεταφέρει στα σημεία που ορίζει ο δήμος, όπως καφέ κάδους, πράσινα σημεία ή αδειοδοτημένες εγκαταστάσεις.

Η σωστή σειρά εργασιών σε παρατημένο οικόπεδο

Σε ένα οικόπεδο που καθαρίζεται κάθε χρόνο η δουλειά είναι σχετικά απλή. Όταν όμως η βλάστηση έχει μείνει χρόνια χωρίς φροντίδα, η εργασία γίνεται σε στάδια: πρώτα χαμηλώνουν τα χόρτα, μετά ανοίγει πρόσβαση, ακολουθεί η κοπή της ξυλώδους βλάστησης και στο τέλος γίνεται ο τελικός καθαρισμός. Μπάζα και οικιακά απορρίμματα ξεχωρίζουν επιτόπου από τα φυτικά υπολείμματα, γιατί καταλήγουν σε διαφορετικό προορισμό. Σε επικλινή εδάφη η εργασία γίνεται με φορητό εξοπλισμό, ενώ σε επίπεδες εκτάσεις με πρόσβαση οχημάτων μπορούν να μπουν μηχανήματα.

Αν δεν μένετε κοντά στο οικόπεδο ή η έκταση είναι μεγάλη, ένας επαγγελματικός καθαρισμός οικοπέδων με αυτοψία και φωτογραφίες πριν και μετά σας δίνει και τεκμηρίωση για όσα έγιναν. Ζητήστε η προσφορά να περιλαμβάνει τη φόρτωση και τη μεταφορά των υπολειμμάτων, ώστε να μη μείνουν σωροί που θα χρειαστεί να απομακρύνετε αργότερα.

Πρόστιμα και έλεγχοι

Τους ελέγχους κάνουν οι δήμοι, που εξετάζουν δειγματοληπτικά τουλάχιστον το 5% των δηλώσεων από τις 16 Ιουνίου ως τις 31 Οκτωβρίου, και η Πυροσβεστική, ύστερα από καταγγελία. Τα πρόστιμα που αναφέρει το Υπουργείο είναι:

• 500 ευρώ για όποιον δεν καθάρισε και δεν υπέβαλε δήλωση,
• 100 ευρώ για όποιον καθάρισε αλλά δεν υπέβαλε δήλωση,
• 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο για μη καθαρισμό, με ελάχιστο τα 200 και μέγιστο τα 2.000 ευρώ,
• 5.000 ευρώ και φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών για ψευδή δήλωση.

Η ένσταση κατατίθεται μέσα σε 10 ημέρες από την ενημέρωση για το πρόστιμο. Αν ο υπόχρεος συμμορφωθεί μέσα σε αυτό το διάστημα και αυτό επιβεβαιωθεί με νέο έλεγχο, το πρόστιμο μειώνεται κατά 50%. Επιπλέον, όταν δεν υπάρχει δήλωση ως την προθεσμία, τεκμαίρεται ότι ο ιδιοκτήτης συναινεί να καθαρίσει ο δήμος, ο οποίος μπορεί να χρεώσει το κόστος.

Πώς να οργανωθείτε για την επόμενη χρονιά

Με το τέλος της αντιπυρικής περιόδου στις 31 Οκτωβρίου, η επόμενη προθεσμία μοιάζει μακρινή. Όσοι όμως κανονίζουν από νωρίς δεν τρέχουν την τελευταία στιγμή. Τρία απλά βήματα βοηθούν:

• Σημειώστε στο ημερολόγιο το διάστημα από 1 Απριλίου έως 15 Ιουνίου και την υποβολή της δήλωσης.
• Κρατήστε φωτογραφίες του οικοπέδου πριν και μετά τον καθαρισμό, μαζί με το αποδεικτικό της δήλωσης.
• Αν το οικόπεδο είναι μεγάλο ή έχει μείνει χρόνια ακαθάριστο, ζητήστε αυτοψία και προσφορά αρκετές εβδομάδες πριν ανοίξει το διάστημα του καθαρισμού.

Ο καθαρισμός του οικοπέδου δεν είναι μόνο μια υποχρέωση με προθεσμία. Μειώνει την καύσιμη ύλη κοντά σε σπίτια και οικισμούς, που είναι και ο σκοπός των κανόνων. Για λεπτομέρειες που μπορεί να αλλάξουν από χρονιά σε χρονιά, η πιο ασφαλής πηγή είναι οι ανακοινώσεις της Πολιτικής Προστασίας και του δήμου σας.

Πηγές

• Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Συχνές Ερωτήσεις για τον καθαρισμό οικοπέδων (22.5.2026). https://civilprotection.gov.gr/themes/custom/civilprotection/pdf/Συχνές_Ερωτήσεις_22.5.2026.pdf
• Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Δελτίο Τύπου για την προληπτική πυροπροστασία και τον καθαρισμό οικοπέδων (25.4.2026). https://civilprotection.gov.gr/sites/default/files/2026-04/CivProGR20260425.pdf
• gov.gr, Ακαθάριστα Οικόπεδα. https://akatharista.apps.gov.gr/

Σχετικοί οδηγοί

Λοιπό επικουρικό προσωπικό ΕΣΥ: πώς λειτουργούν οι κατάλογοιΤο λοιπό επικουρικό προσωπικό του ΕΣΥ απασχολεί κάθε χρόνο χιλιάδες υποψηφίους, από νοσηλευτές και φυσικοθεραπευτές μέχρι...Accessible 3D Virtual Tours: A WCAG Checklist for BusinessesA 3D virtual tour can let a guest walk through a hotel room, a villa or...Μαγνητάκια για προώθηση: αρχείο εκτύπωσης, δοκίμιο, ποσότηταΈνα διαφημιστικό μαγνητάκι μένει στην πόρτα του ψυγείου για μήνες. Γι' αυτό και ένα λάθος στο...

Βρήκατε κάτι λάθος;

Αν κάποιο στοιχείο εδώ έχει αλλάξει ή είναι ανακριβές, η διόρθωση αξίζει περισσότερο από το αρχικό κείμενο.

Στείλτε μας διόρθωση