Η καμπύλη στο πάνω μέρος της πλάτης δεν είναι από μόνη της πρόβλημα. Κάθε σπονδυλική στήλη έχει μια φυσιολογική κάμψη προς τα εμπρός στη θωρακική μοίρα, και αυτή η κάμψη είναι που της επιτρέπει να απορροφά φορτία. Το ερώτημα που απασχολεί γονείς και ενήλικες είναι άλλο: από ποιο σημείο και μετά η στρογγυλεμένη πλάτη παύει να είναι θέμα στάσης και γίνεται εύρημα που θέλει εξέταση.
Πόση καμπύλη θεωρείται φυσιολογική
Σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Ορθοπαιδικών Χειρουργών, η θωρακική μοίρα έχει φυσιολογικά μια κάμψη 20 έως 45 μοιρών. Καμπύλες πάνω από 50 μοίρες θεωρούνται μη φυσιολογικές, χωρίς αυτό να σημαίνει αυτόματα ότι απαιτείται επεμβατική αντιμετώπιση. Η μέτρηση γίνεται σε ακτινογραφία με τη γωνία Cobb και είναι το μόνο αντικειμενικό στοιχείο: το μάτι, ακόμη και το έμπειρο, δεν μπορεί να ξεχωρίσει μια καμπύλη 45 μοιρών από μια καμπύλη 60 μοιρών.
Οι βασικές μορφές
Το NHS ξεχωρίζει τρεις κύριες μορφές στα παιδιά και τους εφήβους. Η κύφωση στάσης είναι η συχνότερη, συνδέεται με κακή στάση του σώματος και αφορά κυρίως εφήβους. Η νόσος Scheuermann εμφανίζεται όταν το πίσω τμήμα των σπονδύλων αναπτύσσεται ταχύτερα από το μπροστινό, με αποτέλεσμα σφηνοειδείς σπονδύλους και μια καμπύλη που δεν διορθώνεται με το να σταθεί κανείς ίσια. Η συγγενής μορφή, όπου η σπονδυλική στήλη δεν αναπτύσσεται σωστά από τη βρεφική ηλικία, είναι σπάνια.
Στους ενήλικες η εικόνα αλλάζει. Η Mayo Clinic αναφέρει ως συχνότερη αιτία τα συμπιεστικά κατάγματα σε εξασθενημένο οστό, κάτι που εμφανίζεται κυρίως σε μεγαλύτερες ηλικίες και συνδέεται με την οστεοπόρωση, ιδιαίτερα στις γυναίκες. Προστίθενται η εκφύλιση των μεσοσπονδύλιων δίσκων με την ηλικία και, σε ορισμένες περιπτώσεις, γενετικές παθήσεις του συνδετικού ιστού όπως το σύνδρομο Marfan ή η ατελής οστεογένεση.
Σημάδια που αξίζουν προσοχή
Στις ήπιες περιπτώσεις δεν υπάρχει τίποτα πέρα από την εμφάνιση. Όσο η καμπύλη μεγαλώνει, μπορεί να εμφανιστούν πόνος και δυσκαμψία στην πλάτη, ενώ σε έντονες μορφές το NHS αναφέρει και δυσκολία στην αναπνοή. Η Mayo Clinic προσθέτει περιορισμό στην κινητικότητα και πεπτικά ενοχλήματα, όπως παλινδρόμηση, καθώς και το ψυχολογικό βάρος της εικόνας του σώματος, που στους εφήβους δεν είναι δευτερεύον ζήτημα.
Η AAOS σημειώνει ότι, σε σπάνιες προϊούσες περιπτώσεις, μπορεί να εμφανιστούν νευρολογικά σημεία, όπως αδυναμία, μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στα πόδια. Αυτά δεν είναι σημεία αναμονής. Είναι λόγος για άμεση εκτίμηση από ιατρό.
Πώς τεκμηριώνεται η διάγνωση
Η κλινική εξέταση ξεκινά με τη δοκιμασία κάμψης προς τα εμπρός, με τα πόδια ενωμένα, τα γόνατα τεντωμένα και τα χέρια ελεύθερα. Ο εξεταστής βλέπει από το πλάι αν η καμπύλη ισιώνει ή παραμένει. Αυτή η διάκριση είναι που ξεχωρίζει μια κύφωση στάσης από μια δομική. Ακολουθούν ακτινογραφίες για τον υπολογισμό της γωνίας και τον έλεγχο του σχήματος των σπονδύλων, ενώ σε επιλεγμένες περιπτώσεις προστίθεται μαγνητική τομογραφία. Η ίδια εξέταση χρησιμοποιείται και για τον έλεγχο της πλάγιας απόκλισης, γι’ αυτό συχνά η σκολίωση και η κύφωση εντοπίζονται στην ίδια επίσκεψη.
Τι περιλαμβάνει η αντιμετώπιση
Στις ήπιες και μέτριες περιπτώσεις η προσέγγιση είναι συντηρητική. Το NHS αναφέρει φυσικοθεραπεία για βελτίωση της στάσης, αναλγησία όπου χρειάζεται και κηδεμόνα για παιδιά με ήπια έως μέτρια νόσο Scheuermann, ενώ σημειώνει ότι η ενδυνάμωση των μυών του κορμού βοηθά. Η AAOS τοποθετεί το όριο της συντηρητικής αντιμετώπισης περίπου στις 70 με 75 μοίρες. Πάνω από αυτό, ή όταν υπάρχει έντονος πόνος που δεν υποχωρεί, τίθεται θέμα σπονδυλοδεσίας.
Καμία από αυτές τις επιλογές δεν αποφασίζεται από την εικόνα. Αποφασίζεται από την ηλικία, τον βαθμό σκελετικής ωρίμανσης, τη μέτρηση της καμπύλης και την εξέλιξή της στον χρόνο. Για τον λόγο αυτό η παρακολούθηση σε τακτά διαστήματα, ιδίως στην εφηβεία όπου η ανάπτυξη τρέχει, έχει μεγαλύτερη αξία από μια μεμονωμένη εξέταση.
Πότε χρειάζεται εξειδικευμένη εκτίμηση
Το NHS συνιστά επίσκεψη σε ιατρό όταν υπάρχει υποψία για κύφωση σε ενήλικα ή παιδί. Στην πράξη, τρία είναι τα σημεία που δικαιολογούν ραντεβού χωρίς αναβολή: μια καμπύλη που παραμένει όταν το άτομο προσπαθεί να σταθεί ίσια, πόνος που επιμένει παρά τη φυσικοθεραπεία, και καμπύλη που φαίνεται να μεγαλώνει μέσα σε λίγους μήνες. Η εκτίμηση από χειρουργό σπονδυλικής στήλης, όπως γίνεται σε εξειδικευμένα ιατρεία που ασχολούνται με την κύφωση και τις παραμορφώσεις της σπονδυλικής στήλης, δίνει απάντηση στο ερώτημα αν πρόκειται για θέμα στάσης ή για δομική καμπύλη που χρειάζεται πλάνο.
Η διαφορά ανάμεσα στις δύο περιπτώσεις δεν είναι θεωρητική. Η μία διορθώνεται με άσκηση και συνήθειες. Η άλλη θέλει μέτρηση, χρονική παρακολούθηση και, σε ένα μικρό ποσοστό, χειρουργική λύση. Το μόνο που δεν βοηθά είναι η αναμονή χωρίς μέτρηση.
Πηγές
- NHS, Kyphosis. https://www.nhs.uk/conditions/kyphosis/
- Mayo Clinic, Kyphosis – Symptoms and causes. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/kyphosis/symptoms-causes/syc-20374205
- American Academy of Orthopaedic Surgeons, OrthoInfo, Kyphosis (Roundback) of the Spine. https://www.orthoinfo.org/diseases–conditions/kyphosis-roundback-of-the-spine
Σχετικοί οδηγοί
Χονδροπάθεια γόνατος: πότε ο πόνος θέλει έλεγχοΟ πόνος στο γόνατο όταν ανεβαίνεις σκάλες ή όταν σηκώνεσαι μετά από πολλή ώρα καθιστός σπάνια...
Πόνος και πρήξιμο στο πόδι: πότε θέλει άμεσο έλεγχοΈνα πόδι που πονάει και πρήζεται είναι από τα πιο συχνά παράπονα στην καθημερινή πράξη. Τις...
Ιδέες για Πρωινό Χωρίς Υδατάνθρακες από Διατροφολόγο Κοντά ΜουΤο πρωινό χωρίς υδατάνθρακες έχει γίνει δημοφιλές, είτε για τον έλεγχο του βάρους είτε για πιο...Βρήκατε κάτι λάθος;
Αν κάποιο στοιχείο εδώ έχει αλλάξει ή είναι ανακριβές, η διόρθωση αξίζει περισσότερο από το αρχικό κείμενο.
Στείλτε μας διόρθωση