Όποιος ψάχνει ένα κερί για το σπίτι συναντά σχεδόν πάντα την ίδια ερώτηση: σόγια ή παραφίνη; Οι ετικέτες υπόσχονται πολλά, όμως οι διαφορές ανάμεσα στα δύο υλικά είναι πιο συγκεκριμένες και πιο πρακτικές απ’ όσο φαίνεται. Εδώ θα δούμε τι είναι το κάθε κερί, πώς συμπεριφέρεται όταν καίγεται και τι να κοιτάξετε πριν αγοράσετε.
Από τι φτιάχνεται το κάθε κερί
Η παραφίνη προέρχεται από το πετρέλαιο. Σύμφωνα με την αμερικανική ένωση κατασκευαστών κεριών (National Candle Association), οι χημικοί την απομόνωσαν κατά τη διύλιση του πετρελαίου στα μέσα του 19ου αιώνα και σήμερα είναι με διαφορά το πιο διαδεδομένο κερί στον κόσμο.
Το κερί σόγιας είναι φυτικό. Φτιάχνεται με πλήρη υδρογόνωση του σογιέλαιου, μια διαδικασία που μετατρέπει το υγρό λάδι σε στερεό λίπος με υψηλή αναλογία στεατικού οξέος. Τα φυτικά κεριά, όπως η σόγια και ο φοίνικας, μπήκαν στην εμπορική παραγωγή κεριών στα τέλη της δεκαετίας του 1990, άρα είναι σχετικά νέα επιλογή σε σύγκριση με την παραφίνη και το κερί μέλισσας.
Σημείο τήξης και γιατί τα κεριά σόγιας είναι σε δοχείο
Το κερί σόγιας έχει συνήθως χαμηλότερο σημείο τήξης από τα παραδοσιακά κεριά. Ανάλογα με το μείγμα, λιώνει κάπου ανάμεσα στους 49 και τους 82 βαθμούς Κελσίου. Γι’ αυτό τα περισσότερα κεριά σόγιας κυκλοφορούν μέσα σε ποτήρι, κεραμικό ή μεταλλικό δοχείο. Κολόνες από σόγια υπάρχουν, αλλά χρειάζονται πρόσθετα για να κρατήσουν το σχήμα τους.
Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι το κερί σόγιας λιώνει πιο «μαλακά» και σχηματίζει πισίνα από λιωμένο κερί στην επιφάνεια του δοχείου. Αν το ανάψετε για λίγα λεπτά και το σβήσετε, η πισίνα δεν προλαβαίνει να φτάσει στα τοιχώματα και το κερί «σκάβει» τούνελ στο κέντρο. Αφήστε το λοιπόν να καεί αρκετά την πρώτη φορά, ώστε να λιώσει ομοιόμορφα όλη η επιφάνεια.
Καύση και αιθάλη: τι λένε τα στοιχεία
Εδώ κυκλοφορούν οι περισσότεροι μύθοι. Η National Candle Association είναι σαφής ότι δεν υπάρχει κερί χωρίς καθόλου αιθάλη: κάθε οργανική ουσία που καίγεται αφήνει λίγο άνθρακα. Κατά την ίδια πηγή, η αιθάλη εξαρτάται κυρίως από το μήκος του φυτιλιού και από το αν η φλόγα τρεμοπαίζει, για παράδειγμα από ρεύμα αέρα.
Υπάρχουν πάντως μελέτες που δείχνουν διαφορές. Το Office for Science and Society του McGill αναφέρει σύγκριση όπου τα κεριά στεατίνης έβγαλαν περίπου 50% λιγότερη αιθάλη και προϊόντα καύσης από τα κεριά παραφίνης. Η ίδια ανάλυση σημειώνει όμως και την αντίθετη πλευρά: μελέτες έχουν βρει ότι τα αρωματικά κεριά παραφίνης, σε κανονική χρήση, δίνουν εκπομπές πολύ κάτω από τα όρια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Το συμπέρασμα που μένει είναι απλό: ανεξάρτητα από το κερί, ο καλός αερισμός και η αποφυγή εισπνοής του καπνού μετράνε περισσότερο από την ετικέτα.
Άρωμα και διάχυση στον χώρο
Ένα σημείο που σπάνια λέγεται: το κερί σόγιας συχνά διαχέει το άρωμα λίγο πιο ήπια από την παραφίνη. Αυτό δεν είναι απαραίτητα μειονέκτημα, γιατί σε ένα υπνοδωμάτιο ή ένα μικρό σαλόνι ένα πιο διακριτικό άρωμα κουράζει λιγότερο. Για να βγει καλά το άρωμα, παίζουν ρόλο το φυτίλι, η ποσότητα αρωματικού ελαίου και το μέγεθος του δοχείου σε σχέση με τον χώρο.
Γι’ αυτό αξίζει να διαβάζετε τι φυτίλι και τι υλικό χρησιμοποιεί ο κατασκευαστής. Για παράδειγμα, στα αρωματικά κεριά σόγιας του kerino, ένα εργαστήριο στα Ιωάννινα, το κερί περιγράφεται ως 100% σόγια, χωρίς παραφίνη, με ειδικό φυτίλι για τη διάχυση του αρώματος και σε συσκευασίες από 190 έως 250 γραμμάρια. Τέτοιες πληροφορίες σάς βοηθούν να συγκρίνετε προϊόντα με βάση κάτι συγκεκριμένο και όχι μόνο τη συσκευασία.
Μείγματα: όταν η ετικέτα λέει «σόγια»
Δεν είναι όλα τα κεριά που γράφουν «σόγια» φτιαγμένα μόνο από σόγια. Το κερί σόγιας αναμειγνύεται συχνά με κερί μέλισσας, παραφίνη, φοινικέλαιο ή κερί καρύδας. Η καρύδα, επειδή είναι πιο μαλακή, βοηθά να λιώνει μεγαλύτερη επιφάνεια και να απλώνει περισσότερο το άρωμα. Τα μείγματα δεν είναι κακή επιλογή, αρκεί να αναγράφονται καθαρά. Αν σας ενδιαφέρει ένα κερί χωρίς πετρελαϊκά παράγωγα, ψάξτε τη ρητή αναφορά «100% σόγια» ή «χωρίς παραφίνη».
Πώς να διαλέξετε στην πράξη
- Σύνθεση: προτιμήστε προϊόντα που γράφουν καθαρά από τι υλικό είναι και αν πρόκειται για μείγμα.
- Φυτίλι: ένα φυτίλι σωστού μεγέθους για το δοχείο δίνει σταθερή φλόγα και λιγότερη αιθάλη. Κρατήστε το κοντό.
- Μέγεθος και χώρος: ένα μικρό κερί αρκεί για μπάνιο ή γραφείο, ενώ σε ανοιχτό σαλόνι χρειάζεται μεγαλύτερο δοχείο ή περισσότερα κεριά.
- Άρωμα: ξεκινήστε με ήπια αρώματα, όπως βανίλια ή σανδαλόξυλο, πριν περάσετε σε πιο έντονα.
- Θέση: μακριά από παράθυρα και ανεμιστήρες, γιατί το ρεύμα αέρα κάνει τη φλόγα να τρεμοπαίζει και να καπνίζει.
Αν ψάχνετε αρωματικά κεριά για δώρο ή για το σπίτι, η σύγκριση με βάση το υλικό, το φυτίλι και το μέγεθος είναι πολύ πιο χρήσιμη από τις γενικές υποσχέσεις για «καθαρή καύση».
Συμπέρασμα
Η σόγια και η παραφίνη δεν είναι «καλό» και «κακό» υλικό. Η σόγια είναι φυτική, λιώνει σε χαμηλότερη θερμοκρασία, ταιριάζει σε κεριά δοχείου και δίνει πιο ήπιο άρωμα. Η παραφίνη είναι πετρελαϊκή, πιο διαδεδομένη και διαχέει συνήθως πιο έντονα. Όποιο κι αν διαλέξετε, η σωστή χρήση, με κοντό φυτίλι, καλό αερισμό και χωρίς ρεύματα αέρα, κάνει τη μεγαλύτερη διαφορά.
Πηγές
- National Candle Association, Elements of a Candle: Wax. https://candles.org/elements-of-a-candle-wax/
- McGill University Office for Science and Society, Candles: What do they emit when lit? https://www.mcgill.ca/oss/article/student-contributors-you-asked-general-science/candles-what-do-they-emit-when-lit
- Wikipedia, Soy candle. https://en.wikipedia.org/wiki/Soy_candle
Βρήκατε κάτι λάθος;
Αν κάποιο στοιχείο εδώ έχει αλλάξει ή είναι ανακριβές, η διόρθωση αξίζει περισσότερο από το αρχικό κείμενο.
Στείλτε μας διόρθωση


